ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’la yürütülen müzakerelerdeki baş temsilcileri Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner, Tennessee eyaletindeki Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı’nda gizli bir toplantı gerçekleştirdi. Beyaz Saray’a yakın Axios haber ajansının bildirdiğine göre, bu iki isim, İran ile yapılması planlanan nükleer müzakerelerde görev alabilecek teknik uzmanlarla önemli görüşmeler yaptı. Beyaz Saray, savaşı sona erdirmek ve kapsamlı nükleer görüşmelere başlamak amacıyla bir mutabakat zaptı imzalamayı hedefliyor. Washington yönetimi, bu müzakerelerin resmi olarak başlamasıyla birlikte uzman ekibin tamamen hazır olmasını istiyor. Beyaz Saray ve Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi, bu ani seyahat hakkında herhangi bir açıklama yapmaktan kaçındı.
OAK RIDGE’DE 100 UZMAN BİR ARAYA GELDİ
Enerji Bakanlığı’na bağlı Oak Ridge tesisleri, uranyum işleme ve santrifüj teknolojilerinde ülkenin en yetkili isimlerini ağırlıyor. Axios’a göre, İran ile müzakereler şu an son aşamaya geldi, ancak nihai bir anlaşmaya varılıp varılmayacağı henüz belirsiz. Hedef, iki ülke arasında kalıcı bir barışın temeli olacak bir mutabakat zaptı imzalamak. Bu sürecin işleyişinde yer alması beklenen yaklaşık 100 uzmandan oluşan yeni bir ekip kuruldu. Bir ABD’li yetkili, “Oak Ridge’deki bu toplantı, kesinlikle bir anlaşmanın sağlanacağı anlamına gelmiyor, ancak müzakerelerin son derece ciddi bir aşamaya geldiğini gösteriyor. Sürecin başarılı bir şekilde tamamlanması için önümüzde büyük bir fırsat var ve her ihtimale karşı tamamen hazırlıklı olmak istiyoruz” ifadelerini kullandı.
ABD ve İran, mutabakat metninin bazı teknik detaylarında henüz tam bir uzlaşmaya varamadı. Bölgesel kaynaklar, iki ülke arasındaki görüşmelerin kritik bir eşikte bulunduğunu bildirdi.
ABD’NİN KRİTİK EKİBİ
Eğer görüşmeler ikinci aşamaya geçerse, bu uzman ekip İran’ın nükleer malzemelerinin imha edilmesi için planlamalar yapacak. Ayrıca, zenginleştirme programının kısıtlanması ve denetim süreçlerinin organize edilmesi de ekip tarafından üstlenilecek. Ekipteki bazı uzmanlar, savaştan önce Umman’da gerçekleştirilen nükleer müzakerelerde Kushner ve Witkoff’a eşlik etmişti. Bir yetkili, “Bu kişiler, ABD bünyesindeki en iyi nükleer uzmanlardır ve İran ile yapılacak bir anlaşmanın gerektirdiği tüm teknik adımları en ince ayrıntısına kadar bilmektedirler” diyerek ekibin önemini vurguladı.
Beyaz Saray olumlu sinyaller alsa da, Tahran hükümeti içinde nasıl bir yol izleneceği konusunda ciddi fikir ayrılıkları ortaya çıkmış durumda.
MÜZAKERELERDE KRİTİK NOKTA
Witkoff ve Kushner, geçtiğimiz hafta İranlı muhataplarıyla 60 günlük bir mutabakat zaptının şartları üzerinde anlaştılar. Bu taslak metin, ateşkesin uzatılması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını kapsıyor. Ayrıca, İran’ın petrol satmasına izin verilmesi ve zenginleştirilmiş uranyum stoklarının sınırlandırılması gibi maddeler de yer alıyor. Trump, metin üzerinde iki değişiklik talep etmişken, Tahran yönetimi de kendi düzeltmelerini sunacağını belirtti. Trump, zenginleştirilmiş uranyumun seyreltilmesi için altmış günlük bir süre isterken, İran bu sürenin doksan gün olmasını talep ediyor. Dondurulan milyarlarca doların ne zaman serbest bırakılacağı da ayrı bir kriz konusu oluşturuyor. İran dini lideri Mücteba Hamaney’in bir danışmanı, CNN’e verdiği demeçte, “Dondurulmuş fonlar konusundaki anlaşmazlık nedeniyle müzakereler şu an tamamen tıkanmış durumda ve top tamamen Trump’ın sahasında” dedi.
